Chương 24

5 năm sau ngày Phó Cảnh Hành trở về nước.

Đường Đường đã 11 tuổi.

Con bé học rất tốt.

Nhưng điều khiến tôi vui nhất không phải điểm số.

Mà là con luôn biết tự đặt câu hỏi.

Biết thừa nhận khi mình sai.

Và biết bảo vệ thành quả của bản thân.

Một ngày, con bé nhận được thư từ Phó Cảnh Hành.

Trong thư, hắn viết rằng mình đã bắt đầu làm việc trở lại trong một vị trí kỹ thuật bình thường.

Không còn chức danh cao.

Không còn công ty riêng.

Hắn đang học cách làm những công việc nhỏ nhất.

Hắn cũng nói đã thực hiện các khoản chu cấp theo nghĩa vụ và dành một khoản tiết kiệm cho tương lai của con.

Đường Đường đọc thư.

Sau đó ngồi im rất lâu.

Tôi không thúc giục.

Cuối cùng, con bé hỏi:

“Mẹ ơi, con có thể viết thư trả lời không?”

Tôi mỉm cười.

“Đương nhiên.”

Con bé lấy giấy.

Ngồi viết gần một tiếng.

Sau đó đưa tôi xem.

Trong thư, Đường Đường viết:

“Cháu đã nhận được thư của chú.”

“Cháu biết chú là cha ruột của cháu.”

“Nhưng cháu vẫn chưa quen gọi chú là bố.”

“Cháu hy vọng chú có thể làm việc tốt và không lấy thành quả của người khác nữa.”

“Cháu đang học rất nhiều thứ.”

“Cháu thích khoa học, vẽ tranh và làm bánh.”

“Sau này nếu có cơ hội, cháu muốn nói chuyện với chú.”

“Nhưng hiện tại cháu muốn tập trung học tập.”

“Chúc chú khỏe mạnh.”

Tôi đọc xong.

Mỉm cười.

“Con viết rất tốt.”

Đường Đường hỏi:

“Mẹ không buồn ạ?”

Tôi lắc đầu.

“Không.”

Con bé nhìn tôi.

“Con chỉ muốn biết chú ấy có thật sự thay đổi không.”

Tôi gật đầu.

“Vậy con cứ quan sát.”

Đường Đường suy nghĩ.

Sau đó nói:

“Mẹ từng bảo muốn biết một người có tốt không thì phải nhìn việc họ làm.”

Tôi mỉm cười.

“Đúng.”

Con bé gấp thư lại.

“Vậy con sẽ nhìn.”

Tôi ôm con.

Trong lòng không còn oán hận.

Tôi không biết sau này quan hệ giữa Đường Đường và Phó Cảnh Hành sẽ thế nào.

Có thể con sẽ muốn gặp.

Có thể con sẽ giữ khoảng cách.

Nhưng đó là lựa chọn của con.

Tôi sẽ không dùng nỗi đau của mình để quyết định thay con.

Cũng không để bất kỳ ai dùng huyết thống để ép con phải tha thứ.

24. NGÀY TÔI TRỞ LẠI VIỆN NGHIÊN CỨU CŨ

Mùa thu năm ấy.

Tôi nhận được lời mời từ viện nghiên cứu nơi mình từng làm việc.

Họ muốn tổ chức một buổi tọa đàm về đạo đức nghiên cứu và quyền sở hữu trí tuệ.

Tôi suy nghĩ vài ngày.

Cuối cùng đồng ý.

Ngày trở lại, tôi đứng trước cánh cổng quen thuộc.

6 năm trước, tôi từng rời nơi này trong tình trạng bị đình chỉ quyền truy cập.

Khi ấy, tôi ôm một đứa con mới sinh.

Không có việc làm ổn định.

Không có danh tiếng.

Cũng không có ai đứng ra bảo vệ.

Bây giờ, tôi trở lại với tư cách khách mời chính.

Người phụ trách viện đích thân ra đón.

“Giáo sư Đường, rất hoan nghênh cô.”

Tôi gật đầu.

“Cảm ơn.”

Chúng tôi đi qua hành lang.

Những căn phòng quen thuộc hiện ra.

Tôi nhìn phòng thí nghiệm cũ.

Chiếc bàn năm xưa đã được thay mới.

Máy tính cũng hiện đại hơn.

Nhưng vị trí cửa sổ vẫn vậy.

Tôi nhớ những đêm ngồi ở đó.

Nhớ những bản thiết kế đầu tiên.

Nhớ niềm vui khi thuật toán chạy thành công.

Và nhớ cả ngày mình bị xóa tên.

Người phụ trách viện nói:

“Chúng tôi đã rà soát lại toàn bộ quy trình quản lý hồ sơ nghiên cứu.”

Tôi gật đầu.

Ông tiếp tục:

“Những sai phạm năm xưa là bài học rất lớn.”

Tôi nhìn ông.

“Hy vọng sẽ không có người nào phải trải qua chuyện tương tự.”

Ông cúi đầu.

“Chúng tôi cũng hy vọng vậy.”

Buổi tọa đàm diễn ra trong hội trường lớn.

Có rất nhiều sinh viên.

Một nữ nghiên cứu sinh đứng dậy hỏi:

“Thưa giáo sư Đường, nếu chúng em gặp tình huống người quản lý muốn đứng tên công trình mà mình trực tiếp nghiên cứu, chúng em nên làm gì?”

Tôi nhìn cô gái.

Bỗng thấy hình ảnh mình năm xưa.

Tôi cầm micro.

“Trước hết, các em cần hiểu rõ quy định về quyền tác giả, quyền sở hữu và đóng góp nghiên cứu.”

Tôi dừng lại.

“Đừng nghĩ rằng chỉ vì làm việc cùng người thân, người yêu hay người mình kính trọng thì không cần giấy tờ rõ ràng.”

Một số sinh viên gật đầu.

Tôi tiếp tục:

“Hãy lưu giữ hồ sơ phát triển, nhật ký nghiên cứu và các thỏa thuận hợp lệ.”

“Đừng ký những tài liệu mình chưa hiểu.”

“Và nếu phát hiện sai phạm, hãy tìm đến những kênh hỗ trợ phù hợp.”

Một sinh viên khác hỏi:

“Nhưng nếu đối phương có quyền lực lớn hơn thì sao ạ?”

Tôi suy nghĩ.

Sau đó đáp:

“Các em có thể gặp khó khăn.”

Tôi nhìn cả hội trường.

“Thậm chí có thể mất rất nhiều thời gian để đòi lại công bằng.”

Tôi dừng lại.

“Nhưng điều đó không có nghĩa là các em phải chấp nhận việc người khác xóa bỏ công sức của mình.”

Tiếng vỗ tay vang lên.

Một nữ sinh ngồi hàng đầu đột nhiên đứng dậy.

“Giáo sư Đường, em muốn hỏi thêm một câu.”

Tôi gật đầu.

“Em cứ hỏi.”

Cô gái nhìn tôi.

“Nếu được quay lại 6 năm trước, cô có còn lựa chọn nghiên cứu Thanh Vũ không?”

Tôi im lặng.

Câu hỏi ấy khiến tôi suy nghĩ rất lâu.

Nếu quay lại.

Tôi có còn lựa chọn không?

Tôi nhớ những đêm thức trắng.

Nhớ những ngày bụng mang thai vẫn ngồi trước máy tính.

Nhớ những bản vẽ.

Nhớ niềm vui khi giải được một bài toán khó.

Cuối cùng, tôi mỉm cười.

“Có.”

Cả hội trường im lặng.

Tôi tiếp tục:

“Tôi vẫn sẽ nghiên cứu Thanh Vũ.”

Tôi nhìn cô gái.

“Nhưng lần này, tôi sẽ bảo vệ quyền lợi của mình ngay từ đầu.”

Tôi dừng lại.

“Và sẽ không nhầm lẫn giữa tình yêu với quyền được chiếm hữu thành quả của người khác.”

Tiếng vỗ tay vang lên.

Tôi cúi đầu.

Khi bước ra khỏi hội trường, một cơn gió thu thổi qua.

Tôi nhìn bầu trời.

Bỗng cảm thấy như mình vừa gặp lại cô gái trẻ năm xưa.

Cô gái ấy từng tin rằng chỉ cần cố gắng, người mình yêu sẽ nhìn thấy giá trị của mình.

Tôi muốn nói với cô ấy một câu.

Không cần đợi người khác nhìn thấy.

Giá trị của cô chưa từng phụ thuộc vào ánh mắt của họ.

25. KẾT CỤC: NGƯỜI ĐÁNH CẮP MẤT DANH TIẾNG, NGƯỜI BỊ BỎ RƠI CÓ ĐƯỢC CẢ MỘT CUỘC ĐỜI

Một buổi sáng mùa xuân.